Τὸ ξέρω πὼς καθένας μοναχὸς πορεύεται στὸν ἔρωτα, μοναχὸς στὴ δόξα καὶ στὸ θάνατο.
Τὸ ξέρω. Τὸ δοκίμασα. Δὲν ὠφελεῖ. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου ~ Η Σονάτα του Σεληνόφωτος

Lisa

Δεν ζω ούτε στο παρελθόν μου, ούτε στο μέλλον μου. Έχω μόνο το παρόν, αυτό με ενδιαφέρει. Αν μπορείς να μένεις πάντα στο παρόν θα είσαι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος, γιατί είναι πάντα και μόνο η στιγμή που ζούμε. ~ Paulo Coelho

Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2018

Practical Magic



Always throw spilled salt over your left shoulder. 
Keep rosemary by your garden gate. 
Add pepper to your mashed potatoes. 
Plant roses and lavender, for luck. 
Fall in love whenever you can.

— Alice Hoffman, Practical Magic

Τετάρτη, 28 Νοεμβρίου 2018

Χρησμοί της Σίβυλλας

"Wizardfest", το φετινό μας αφιέρωμα.
Με άλλα λόγια, το ιστολόγιο παντρεύει το μυστικισμό του Halloween με την πανηγυρικότητα των Χριστουγέννων, ταξιδεύοντας μας σε χιονισμένα κάστρα, παγωμένες πολιτείες και πλανήτες χριστουγεννιάτικων δέντρων.

Ντύνω το ιστολόγιο με λαμπυρίζουσες χιονονιφάδες στο μαγεμένο ουρανό της μεγάλης τραπεζαρίας του Hogwarts και φορώ τον επίσημο μου μανδύα. Στην ακαδημία μαγισσών θα περάσουμε φέτος λευκές χριστουγεννιάτικες νύχτες μπροστά στο τζάκι του εντευκτηρίου μας, θα παίξουμε χιονοπόλεμο δίπλα στην παγωμένη λίμνη του Hogwarts, θα περιπλανηθούμε στα σοκάκια του Hogsmeade, θα πιούμε βουτυρόμπυρα και ουίσκι της φωτιάς στα Τρία Σκουπόξυλα, θα λικνιστούμε στο χορό του χειμερινού ηλιοστασίου, θα μελετήσουμε ξόρκια και θα αναζητήσουμε φανταστικά πλάσματα.

Απόψε θα είμαι ο ξεναγός σας. Κρατάτε πάντοτε στο μυαλό σας την αφηγήτρια του αφιερώματος Halloween, με μία δόση ανεμελιάς στο φίλτρο των μαγικών της λέξεων. Μη χάσετε από τα μάτια σας το μυτερό μου καπέλο, καθώς θα περιπλανιόμαστε στις μυστικές αίθουσες και τις μετακινούμενες σκάλες του μαγεμένου μας κάστρου. Τα χείλη μου, κατακόκκινα σαν το θυρεό του Gryffindor, ψιθυρίζουν ασταμάτητα προστατευτικά ξόρκια. Ή μήπως είναι σκοτεινές κατάρες; Το θρόισμα ενός μαύρου μανδύα με πορφυρή επένδυση, αντηχεί σαν μελωδία στα αυτιά μας. Ή μήπως είναι το βάδισμα κάποιου φανταστικού πλάσματος μέσα στο απαγορευμένο δάσος; Οι αναρτήσεις μας θα είναι πολυπρισματικές και πολυποίκιλες, όπως η ίδια η φύση τούτου του μεικτού αφιερώματος. Το μειδίαμα της μυστηριώδους αφηγήτριας παραμένει πάντοτε γοητευτικά απειλητικό. Η γενναιότητα δε μπορεί να υπάρξει χωρίς φόβο, όπως το φως δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το σκοτάδι. Άλλωστε δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από τη βασανιστική αγωνία των άγρυπνων νυχτών παρέα με τις σκέψεις σου...

Ας διεισδύσουμε στη νύχτα και ας κατακτήσουμε τη φευγαλέα γητεύτρα, την περιπέτεια.

***
Το θέμα του φετινού μας αφιερώματος ανοίγει ξανά την ακαδημία μαγισσών και μεταμφιέζει το ιστολόγιο -και μαζί τη συντάκτρια του- σε μικρά μαγισσάκια, σκοτεινά και μυστηριώδη, έτοιμα για ένα ακόμη φεστιβάλ τρόμου στον μπλογκο-εορτασμό του Halloween. Στα ράφια των αναρτήσεων στοιβάζω αποθέματα βοτάνων και κρυστάλλων και με οδηγό το στοιχειωμένο μας αφιέρωμα δημιουργώ ένα μπλογκο-γκριμουάρ στο οποίο καταγράφω το ταξίδι του μεγαλύτερου αφιερώματος του παρόντος ιστολογίου.

Ελάτε, λοιπόν, να φορέσουμε τα μυτερά μας καπέλα και με τα ραβδιά μας ανά χείρας να ξαμοληθούμε σε μαγικές περιπέτειες.

Η ακαδημία μαγισσών άνοιξε και αυτό το Halloween. Ελπίζω να μην παραμελήσατε τα διαβάσματα σας στις διακοπές. Παρακαλούνται οι μαθητές να παραδώσουν τις εργασίες τους στην έδρα. 
Τι εννοείς το θέστραλ σου έφαγε την έκθεση;

Το κουδούνι χτυπά στην ακαδημία μαγισσών. Πρώτη ώρα: Μαντική. Αφήστε φλιτζάνια και γυάλινες σφαίρες κατά μέρος. Στο σημερινό μάθημα, η καθηγήτρια Sybill Trelawney θα πραγματοποιήσει διδασκαλία θεωρίας. Μέσα από μια ιστορική αναδρομή στις Σίβυλλες της αρχαιότητας, μας εξηγεί από πού πήρε το όνομά της. Μόνον μαθαίνοντας και αγκαλιάζοντας το παρελθόν, θα μπορέσουμε να κυνηγήσουμε το μέλλον. Κρατήστε σημειώσεις, στα ΚΔΜ θα εξεταστείτε στην ιστορία της μαντικής.

Και μην ξεχνάτε· οι οιωνοί κρύβονται σε κοινή θέα.


Στην αρχαιότητα με τη λέξη Σίβυλλα χαρακτηριζόταν η οποιαδήποτε γυναίκα με μαντική ικανότητα που προφήτευε αυθόρμητα (χωρίς να ερωτηθεί), όταν περιερχόταν σε έκσταση, μελλοντικά συμβάντα (συνήθως δυσάρεστα ή φοβερά). Αυτό συνέβαινε, όπως πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι, γιατί δεχόταν την επίσκεψη ενός θεϊκού πνεύματος. Οι Σίβυλλες δεν είχαν σχέση εργασίας με κάποιο μαντείο.[1]

Σίβυλλα οὐκ ἄνευ θεοῦ προεθέσπισεν  
η Σίβυλλα προφήτευσε με τη θέληση του θεού, λέει ο Παυσανίας (7.8.8.6).[2]
Οι Σίβυλλες είχαν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά:

1. Γεννιόντουσαν με το προφητικό χάρισμα, και γι' αυτό θεωρούνταν υπάρξεις ανάμεσα στους θεούς και τους ανθρώπους.

2. Ζούσαν πολύ περισσότερο από τους ανθρώπους.

3. Οι Σίβυλλες παρέμεναν παρθένες, αναγκαία προϋπόθεση για την επαφή τους με το θείο.

4. Αντίστοιχα με τον θεό της μαντικής Απόλλωνα που κρατούσε λύρα, αυτές κρατούσαν τη σαμβύκη (είδος τριγωνικής λύρας).

5. Ενίοτε προφήτευαν στη φύση, είτε μέσα σε σπήλαια (Κυμαία Σιβυλλα) είτε πάνω σε μια πέτρα που την κουβαλούσαν μαζί τους (Ηροφίλη).[3]

Οὐχ ὁρᾷς .., ὅσην χάριν ἔχει τὰ Σαπφικὰ μέλη, κηλοῦντα καὶ καταθέλγοντα τοὺς ἀκροωμένους; Σίβυλλα δὲ μαινομένῳ στόματι καθ᾽ Ἡράκλειτον ἀγέλαστα καὶ ἀκαλλώπιστα καὶ ἀμύριστα φθεγγομένη χιλίων ἐτῶν ἐξικνεῖται τῇ φωνῇ διὰ τὸν θεόν. (Ηράκλειτος, Fr. 92.1-5) 
[Δεν βλέπεις πόσο ευχάριστα είναι τα τραγούδια της Σαπφώς, που γοητεύουν και καταθέλγουν τους ακροατές; Ενώ η Σίβυλλα, με την ένθεη φωνή της, κατά τον Ηράκλειτο, αν και μιλάει αγέλαστα, ακαλλώπιστα και χωρίς αρώματα με τη φωνή της φθάνει χίλια χρόνια μακριά, χάρη στον θεό της. (Μετ. Β.Α. Κύρκος)[4]

Ετυμολογία

Η Σίβυλλα των Δελφών
του Μιχαήλ Αγγέλου
Ο πολιτικός και συγγραφέας Μάρκος Τερέντιος Βάρρωνας (116 π.Χ.-27 μ.Χ.) θεώρησε τη λέξη Σίβυλλα σύνθετη και κράμα δωρικών και αιολικών τύπων, από το δωρικό σιός (= θεός) και τον αιολικό τύπο της λέξης βουλή (=θέληση), βόλλα. 

Σίβυλλα, λοιπόν, είναι εκείνη που αποκαλύπτει τη θέληση του θεού. 

Η ετυμολογία αυτή, πολύ βολική για το έργο και με το έργο που πρόσφεραν οι Σίβυλλες, επινοήθηκε στο τέλος του ελληνορωμαϊκού κόσμου και διασώζεται μόνο από τον χριστιανό συγγραφέα Λακτάντιο (4ος αι. μ.Χ.) από τη Β. Αφρική (Divinarum Institutionum 6). 

Νεότερες έρευνες αμφισβητούν την ετυμολογία αυτή.[5]

Γνωστές Σίβυλλες

Τα αρχαιότερα ελληνικά κείμενα, που δεν φτάνουν πριν τον 6ο αι. π.Χ., κάνουν λόγο για μία και μοναδική Σίβυλλα (Ηράκλ., Fr. 92.3-5, Πλ., Φαίδρος 244a, Θεαγ. 124d9, Αριστοφ., Ειρήνη 1095, 1116, κ.ά.). Ο πρώτος που κάνει λόγο για «Σίβυλλες» στον πληθυντικό αριθμό είναι ο Αριστοτέλης (Πρβλ. 954a36).[6]

Ο Παυσανίας γράφει ότι η αρχαιότερη από όλες τις Σίβυλλες ήταν η Ηροφίλη, που έζησε πριν από τον Τρωικό Πόλεμο, κόρη του Δία και εγγονή του Ποσειδώνα. Νεότερή της ήταν μια άλλη Ηροφίλη, που κατοικούσε κοντά σε μια πηγή νερού στις Ερυθρές της Μικράς Ασίας (Ηράκλειτος, fr. 92). Οι μετά τον Αριστοτέλη πηγές αναφέρουν τρεις, 4 ή και 10 Σίβυλλες. 

Σύμφωνα με αρχαίους θρύλους, υπήρξαν συνολικά 12 Σίβυλλες σε όλη την αρχαιότητα. Από αυτές, οι πιο διάσημες ήταν:
  • Η Ιδαία Σίβυλλα ή Σίβυλλα της Μαρπήσσου ή Ελλησποντία
  • Η Σαμία Σίβυλλα
  • Η Ερυθραία Σίβυλλα, η Ηροφίλη {νεότερη}
  • Η Δελφική Σίβυλλα
  • Η Κυμαία Σίβυλλα, η Δημώ ή Δημοφίλη
Λιγότερο γνωστές Σίβυλλες ήταν:
  • Η Αιγυπτία Σίβυλλα
  • Η Θεσπρωτίς Σίβυλλα
  • Η Θετταλή Σίβυλλα, που ταυτίζεται με τη Μαντώ
  • Η Κιμμερία Σίβυλλα
  • Η Σίβυλλα της Κολοφώνας ή Λάμπουσα
  • Η Λιβυκή Σίβυλλα
  • Η Περσική Σίβυλλα
  • Η Ροδία Σίβυλλα
  • Η Σαρδιανή Σίβυλλα
  • Η Σικελή Σίβυλλα
  • Η Φρυγική Σίβυλλα
  • Η Χαλδαϊκή Σίβυλλα
Στην ύστερη αρχαιότητα προστέθηκαν άλλες δύο Σίβυλλες, η «Ιουδαία Σίβυλλα» και η «Βαβυλωνία Σίβυλλα». Η δεύτερη αναφέρεται και με το όνομα Σάββη, αλλά η Σάββη είχε επίσης εβραϊκή καταγωγή. Ακόμα και η Βασίλισσα του Σαβά έχει αναφερθεί ως Σίβυλλα.[7] 


Η Κυμαία Σίβυλλα

Ένα από τα σπουδαιότερα μαντεία της αρχαιότητας βρισκόταν στην πρώτη αρχαιοελληνική αποικία των Ελλήνων στη Δύση. Στην Κύμη της Ιταλίας. Η ιέρεια όταν ήθελε να συμβουλευτεί τον Απόλλωνα έμπαινε μέσα σε μια θαλάσσια σπηλιά. Η ιέρεια ήταν η Σιβύλλα που τη σέβονταν και την εκτιμούσαν όλοι, από τον τελευταίο αγρότη μέχρι τον σπουδαιότερο βασιλιά. 

Η ονομασία «Κυμαία Σίβυλλα» δεν ήταν το πραγματικό της όνομα. Το «Κυμαία» προσδιόριζε την καταγωγή, ενώ με το «Σίβυλλα» προσδιορίζεται η προφητική της ιδιότητα. Σίβυλλες υπήρχαν πολλές. 

Ως πραγματικά ονόματα της Κυμαίας Σίβυλλας επικρατέστερα θεωρούνται τα : Αμάλθεια, Διηφόβη και Ιεροφίλη.
Ο μύθος έλεγε πως ο θεός Απόλλων της είχε χαρίσει χίλια χρόνια ζωής, αλλά επειδή δεν ενέδωσε στις σεξουαλικές του επιθυμίες, απέσυρε το δώρο της αιώνιας νεότητας, με αποτέλεσμα η Σίβυλλα να γερνάει συνεχώς με το πέρασμα των αιώνων.[8]
Ένας χρησμός του μαντείου έλεγε ότι ο Αινείας, που γνωρίσαμε σαν ήρωα της Τροίας, θα γινόταν ιδρυτής μιας μεγάλης και ισχυρής δυναστείας. Μετά τη φυγή του απ την Τροία έφτασε στο Λάτιο και επισκέφθηκε το μαντείο. Η Σιβύλλα τότε τον οδήγησε σε ένα μακρύ διάδρομο που γύρω του χόρευαν φοβερές σκιές. Ο Αινείας κατάλαβε ότι βρισκόταν στο βασίλειο των νεκρών. Τότε μπροστά του εμφανίστηκε ο πατέρας του ο Αγχίσης που τον διαβεβαίωσε ότι το μέλλον του θα ήταν λαμπρό και του έδειξε μια αυτοκρατορία που είχε στη μέση το Λάτιο. Αναφερόταν στη Ρώμη. Όντως σύμφωνα με το Βιργίλιο, ο Αινείας έγινε βασιλιάς αυτής της χώρας που εξελίχθηκε στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.[9]

Η αρχαιολογική σκαπάνη επιβεβαιώνει το μύθο

Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα υπήρχε ο μύθος αλλά δεν υπήρχαν αποδείξεις για το μαντείο της Σιβύλλας ήταν υπαρκτό στα πλαίσια του μύθου. 

Η είσοδος της σπηλιάς της Σίβυλλας
Τη δεκαετία του 1920 όμως, ομάδα αρχαιολόγων ξεκίνησε ανασκαφές στην περιοχή και κυρίως στο ναό του Απόλλωνα στην Κύμη. Τον Μάϊο του 1932 ο Ιταλός αρχαιολόγος Amadeo Maiuri εντόπισε υπόγειους διαδρόμους εκεί που βρισκόταν το μαντείο στην αρχαιότητα. Ήταν το «Cumae Cave», που θεωρείται πως είναι ο τόπος που συνδέεται με την Κυμαία Σίβυλλα. 

Όσοι ήθελαν να πάρουν χρησμό έπρεπε να κατέβουν μέσα απ τη στενή στοά μήκους 131 μέτρων για να φτάσουν στο σπήλαιο. Λόγω των φωτεινών ακτίνων που έμπαιναν στη σπηλιά ο άνθρωπος περνούσε από σημεία με έντονο φως και σημεία με έντονο σκοτάδι μέχρι να φτάσει στη Σίβυλλα. 

Κάπως έτσι οι άνθρωποι αυτοί φαίνονταν σαν σκιές και ο καθένας που βρισκόταν εκεί, είχε την αίσθηση ότι βρισκόταν στο βασίλειο του θανάτου. 

Ήταν ένας φοβερός μυστικιστικός κόσμος. 
Όταν ο ενδιαφερόμενος έφτανε στην είσοδο του σπηλαίου η Σιβύλλα φώναζε: 
«Ζητήστε το ρητό γρήγορα. Ο Θεός δείτε ο Θεός». 
Αμέσως άλλαζε έκφραση το πρόσωπό της, 
έλυνε τα μαλλιά της και η φωνή της δεν ήταν πια ανθρώπινη.[10]

Σιβυλλικά Βιβλία

Οι αρχαίοι Ρωμαίοι για τα καθημερινά τους ερωτήματα, συμβουλεύονταν ιερείς οι οποίοι «διάβαζαν» το κοντινό μέλλον στα εντόσθια θυσιασμένων ζώων και στο πέταγμα των πουλιών. 

Οι ηγέτες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας όμως, πίστευαν ότι απόλυτη ασφάλεια παρείχε μόνο ο γραπτός οδηγός του μέλλοντος, τα Σιβυλλικά Βιβλία. Πιστεύεται ότι στην αρχική τους μορφή, τα Σιβυλλικά Βιβλία ήταν έμμετροι λόγοι της ελληνόφωνης προφήτισσας Σίβυλλας, γραμμένοι πάνω σε φύλλα βελανιδιάς.

Όταν ζητούσε κάποιος συμβουλές από τα βιβλία δεν ήταν το ίδιο με το να ζητήσει χρησμό από την Πυθία των Δελφών. Οι χρησμοί της Πυθίας, αν και διφορούμενοι, απαντούσαν σε συγκεκριμένες ερωτήσεις. Τα Σιβυλλικά Βιβλία, αντιθέτως, είχαν γραφτεί αιώνες νωρίτερα και οι προφητείες που περιέχονταν σε αυτά μπορούσαν να προσαρμοστούν στην τρέχουσα κατάσταση.
Οι φύλακες δεν κοινοποιούσαν ποτέ τις αρχικές προφητείες, με αποτέλεσμα να μπορούν να τις ερμηνεύσουν με όποιο τρόπο ήθελαν.
Σύμφωνα με τα ρωμαϊκά έγγραφα, οι προβλέψεις της Σιβύλλας που είχαν περάσει σε γραπτά κείμενα, ήταν ορθές και ακριβείς σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο Ταρκύνιος ο Υπερήφανος, ο έβδομος και τελευταίος βασιλιάς της Ρώμης, αγόρασε τα κείμενα πληρώνοντας ένα τεράστιο χρηματικό ποσό και πλέον, θεωρήθηκαν κρατικό μυστικό. 

Η Σίβυλλα πρόσφερε εννέα βιβλία με προφητείες στον έβδομο και τελευταίο βασιλιά της Ρώμης, τον τυραννικό Λεύκιο Ταρκύνιο τον Υπερήφανο. 

Η Κυμαία Σίβυλλα
του Μιχαήλ Αγγέλου
Όταν ο Ταρκύνιος αρνήθηκε να αγοράσει τα βιβλία επειδή θεώρησε ότι τα χρήματα που ζητούσε η Σίβυλλα ήταν πολλά, εκείνη έκαψε τρεις τόμους και τους πρόσφερε τους υπόλοιπους στην ίδια τιμή. Ο Ταρκύνιος απέρριψε και τη δεύτερη προσφορά, με αποτέλεσμα η Σίβυλλα να κάψει τρία ακόμα βιβλία.[11]

Τότε ο βασιλιάς συνειδητοποίησε το λάθος του και συμφώνησε να αγοράσει τα τρία εναπομείναντα βιβλία στην αρχική τιμή. Τα μετέφερε στη Ρώμη, όπου τα τοποθέτησε σε ένα πέτρινο θησαυροφυλάκιο σε μια κρύπτη κάτω από τον νέο Ναό του Δία που είχε κατασκευαστεί κατ’ εντολή του, στον λόφο του Καπιτωλίου. Η Σίβυλλα τότε εξαφανίστηκε.[12]

Η φροντίδα των βιβλίων ανατέθηκε σε δέκα, και αργότερα δεκαπέντε, ανώτερους υπαλλήλους, του φύλακες των σιβυλλικών βιβλίων, οι οποίοι έπρεπε να τα διατηρούν σε ασφαλές και μυστικό μέρος.
Την περίοδο της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, μόνο 15 εκλεγμένοι που τους επέλεγε η Ρωμαϊκή Σύγκλητος είχαν το δικαίωμα πρόσβασης στα βιβλία της Σίβυλλας. Επρόκειτο για τα «Σιβυλλικά βιβλία» που φυλάσσονταν και φρουρούνταν σε μια μαρμάρινη κρύπτη κάτω απ το ναό του Καπιτωλίου Δία στη Ρώμη.
Σ’ αυτά κατέφευγαν σε περιόδους ανάγκης όπως στα πρόθυρα ενός πολέμου. Έχει καταγραφεί πως ο τελευταίος αυτοκράτορας που τα συμβουλεύτηκε ήταν ο Ιουλιανός, ο οποίος λεγόταν και «Αποστάτης», επειδή είχε επιχειρήσει να επαναφέρει την ειδωλολατρία στην εκχριστιανισμένη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. 

Ο Ιουλιανός τα συμβουλεύτηκε όταν ετοιμαζόταν να εισβάλει στην Περσία και οι φύλακες του απάντησαν πως το κατάλληλο έτος για να περάσει τα σύνορα ήταν το 363 μ.Χ. Όμως τα Βιβλία δεν διευκρίνιζαν ποιος θα ωφελούνταν από την εισβολή των Ρωμαίων στην περσική επικράτεια. Στο τέλος, αποδείχτηκε πως ωφελήθηκαν οι Πέρσες. Οι Ρωμαίοι νικήθηκαν, ο Ιουλιανός σκοτώθηκε και ο χριστιανισμός αποκαταστάθηκε στην αυτοκρατορία.[13]

Γύρω στο 83 π.Χ., τα Σιβυλλικά Βιβλία καταστράφηκαν σε μια πυρκαγιά και η Σύγκλητος για να τα αντικαταστήσει, έστειλε αντιπροσώπους να συλλέξουν παρόμοιες προφητείες από ναούς και ιερούς τόπους σε ολόκληρη την αυτοκρατορία.

Τα βιβλία, αφού αντικαταστάθηκαν μετά την πυρκαγιά του 83 π.Χ, επιβίωσαν μέχρι την εποχή του Μεγάλου Θεοδοσίου και γλίτωσαν από τις καταστροφές που προκάλεσαν σε πολλούς ναούς οι φανατικοί χριστιανοί, αλλά μόνο για έξι ακόμα χρόνια.

Το 405 μ.Χ. ο διοικητής της Δυτικής Αυτοκρατορίας, Στίλικο, διέταξε να καούν δημόσια. Τα κίνητρά του ήταν περισσότερο πολιτικά παρά θρησκευτικά, καθώς την εποχή εκείνη ένας βάρβαρος στρατός απειλούσε ότι θα τα χρησιμοποιήσει εναντίον των Ρωμαίων.[14]

Αυτά τα βιβλία, εκ των οποίων μόνο κάποια αποσπάσματα έχουν διασωθεί, δεν πρέπει να συγχέονται με τους "Σιβυλλικούς Χρησμούς", 12 βιβλία με προφητείες που εικάζεται ότι έχουν συγγραφεί σε ιουδαιοχριστιανικό περιβάλλον.[15]


Οι Σίβυλλες στην τέχνη

Οι τοιχογραφίες του Μιχαήλ Αγγέλου
στην Καπέλα Σιξτίνα
Η δυτική χριστιανική τέχνη εμπνεύσθηκε πολλές φορές από τις Σίβυλλες, στις οποίες αποδιδόταν συμβολικός χαρακτήρας. 

Ο Μιχαήλ Άγγελος στις γνωστές τοιχογραφίες του της Καπέλα Σιξτίνα, στο Βατικανό, έχει ζωγραφίσει 5 Σίβυλλες, την καθεμιά με διαφορετική μορφή και σε διαφορετική στάση, που θεωρούνται από τα πιο χαρακτηριστικά έργα του. 

4 Σίβυλλες ζωγράφισε και ο Ραφαήλ στις τοιχογραφίες στον ναό της Παναγίας της Ειρήνης στη Ρώμη.[16]


Πηγές:

Τα μυστικά του βασιλιά των φιδιών

"Wizardfest", το φετινό μας αφιέρωμα.
Με άλλα λόγια, το ιστολόγιο παντρεύει το μυστικισμό του Halloween με την πανηγυρικότητα των Χριστουγέννων, ταξιδεύοντας μας σε χιονισμένα κάστρα, παγωμένες πολιτείες και πλανήτες χριστουγεννιάτικων δέντρων.

Ντύνω το ιστολόγιο με λαμπυρίζουσες χιονονιφάδες στο μαγεμένο ουρανό της μεγάλης τραπεζαρίας του Hogwarts και φορώ τον επίσημο μου μανδύα. Στην ακαδημία μαγισσών θα περάσουμε φέτος λευκές χριστουγεννιάτικες νύχτες μπροστά στο τζάκι του εντευκτηρίου μας, θα παίξουμε χιονοπόλεμο δίπλα στην παγωμένη λίμνη του Hogwarts, θα περιπλανηθούμε στα σοκάκια του Hogsmeade, θα πιούμε βουτυρόμπυρα και ουίσκι της φωτιάς στα Τρία Σκουπόξυλα, θα λικνιστούμε στο χορό του χειμερινού ηλιοστασίου, θα μελετήσουμε ξόρκια και θα αναζητήσουμε φανταστικά πλάσματα.

Απόψε θα είμαι ο ξεναγός σας. Κρατάτε πάντοτε στο μυαλό σας την αφηγήτρια του αφιερώματος Halloween, με μία δόση ανεμελιάς στο φίλτρο των μαγικών της λέξεων. Μη χάσετε από τα μάτια σας το μυτερό μου καπέλο, καθώς θα περιπλανιόμαστε στις μυστικές αίθουσες και τις μετακινούμενες σκάλες του μαγεμένου μας κάστρου. Τα χείλη μου, κατακόκκινα σαν το θυρεό του Gryffindor, ψιθυρίζουν ασταμάτητα προστατευτικά ξόρκια. Ή μήπως είναι σκοτεινές κατάρες; Το θρόισμα ενός μαύρου μανδύα με πορφυρή επένδυση, αντηχεί σαν μελωδία στα αυτιά μας. Ή μήπως είναι το βάδισμα κάποιου φανταστικού πλάσματος μέσα στο απαγορευμένο δάσος; Οι αναρτήσεις μας θα είναι πολυπρισματικές και πολυποίκιλες, όπως η ίδια η φύση τούτου του μεικτού αφιερώματος. Το μειδίαμα της μυστηριώδους αφηγήτριας παραμένει πάντοτε γοητευτικά απειλητικό. Η γενναιότητα δε μπορεί να υπάρξει χωρίς φόβο, όπως το φως δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το σκοτάδι. Άλλωστε δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από τη βασανιστική αγωνία των άγρυπνων νυχτών παρέα με τις σκέψεις σου...

Ας διεισδύσουμε στη νύχτα και ας κατακτήσουμε τη φευγαλέα γητεύτρα, την περιπέτεια.

***
Το θέμα του φετινού μας αφιερώματος ανοίγει ξανά την ακαδημία μαγισσών και μεταμφιέζει το ιστολόγιο -και μαζί τη συντάκτρια του- σε μικρά μαγισσάκια, σκοτεινά και μυστηριώδη, έτοιμα για ένα ακόμη φεστιβάλ τρόμου στον μπλογκο-εορτασμό του Halloween. Στα ράφια των αναρτήσεων στοιβάζω αποθέματα βοτάνων και κρυστάλλων και με οδηγό το στοιχειωμένο μας αφιέρωμα δημιουργώ ένα μπλογκο-γκριμουάρ στο οποίο καταγράφω το ταξίδι του μεγαλύτερου αφιερώματος του παρόντος ιστολογίου.

Ελάτε, λοιπόν, να φορέσουμε τα μυτερά μας καπέλα και με τα ραβδιά μας ανά χείρας να ξαμοληθούμε σε μαγικές περιπέτειες.

Η ακαδημία μαγισσών άνοιξε και αυτό το Halloween. Ελπίζω να μην παραμελήσατε τα διαβάσματα σας στις διακοπές. Παρακαλούνται οι μαθητές να παραδώσουν τις εργασίες τους στην έδρα. 
Τι εννοείς το θέστραλ σου έφαγε την έκθεση;

Το κουδούνι χτυπά στην ακαδημία μαγισσών. Πρώτη ώρα: Φροντίδα Μαγικών Πλασμάτων. Καλεσμένος μας σήμερα είναι ο Ρολφ Σκαμάντερ, Επικεφαλής Σύμβουλος Μαγικοζωολόγος του Ημερήσιου Προφήτη, και εγγονός του διάσημου Μαγικοζωολόγου και συγγραφέα του βιβλίου "Φανταστικά Ζώα και πού Βρίσκονται", Νιουτ Σκαμάντερ. Στο πλαίσιο του αφιερώματος Halloween, ο κύριος Σκαμάντερ θα δώσει μια σύντομη διάλεξη για ένα μαγικό πλάσμα που σχετίζεται άμεσα με τη μυστικιστική γιορτή.

31 Οκτωβρίου 1992. Ένα μυστικό έρχεται στο φως. Μια πύλη ανοίγει. Ένα μαγικό πλάσμα ελευθερώνεται. Το πρώτο του θύμα βρίσκεται μαρμαρωμένο. Εχθροί του κληρονόμου προσέξτε.

Η Κάμαρα με τα Μυστικά ανοίχτηκε.


Βασιλίσκος | Τα μυστικά του βασιλιά των φιδιών

Πολλά είναι τα φρικαλέα και τρομερά τέρατα του κόσμου, με κάποια να κατέχουν εξέχουσα θέση στην λίστα των πλασμάτων αυτών, προκαλώντας τους χειρότερους εφιάλτες. Σε αυτά τα τέρατα συγκαταλέγεται, φυσικά, και ο Βασιλίσκος. Όπως αποκαλύπτει η ετυμολογία του ονόματος του (Βασιλίσκος = μικρός βασιλιάς) το πλάσμα αυτό κατέχει θέση βασιλιά ανάμεσα στα τρομακτικά πλάσματα και συγκεκριμένα αυτή του βασιλιά των φιδιών. Το καθόλου μικρό αυτό τρομερό πλάσμα, λοιπόν, είναι ένα από τα πιο αρχαία και διαδεδομένα τέρατα στην Ελληνική, Ρωμαϊκή και μεσαιωνική μυθολογία και «κρυπτοζωολογία». Είναι ο εφιάλτης κάθε μάγου, muggle και πλάσματος που θα συναντήσει – με κάποιες εξαιρέσεις – αλλά και αντικείμενο μελέτης κάθε μαγικοζωολόγου.

Τα μυστικά του Βασιλίσκου είναι πολλά κι επειδή το φίδι είναι στη μόδα και η ιστορία της Ναγκίνι έρχεται ξανά στο κινηματογραφικό προσκήνιο με την ταινία Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald, είμαστε έτοιμοι να μοιραστούμε κάποια από αυτά μαζί σας.

Οι πρώτες αναφορές στο Βασιλίσκο

Αναφορές στο Βασιλίσκο υπάρχουν από την αρχαιότητα με την πυκνότητά τους να αυξάνεται την εποχή του Μεσαίωνα, με την έξαρση της επιστήμης του φυσιοδίφη.

Πρώτος ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος στη Φυσική Ιστορία του το 79 μ.Χ. αναφέρει ως Βασιλίσκο ένα πολύ δηλητηριώδες φίδι που εντοπίζεται στην περιοχή της Κυρηναϊκής. Ήταν δε ο Άγιος Ισίδωρος της Σεβίλλης ο πρώτος που ανέφερε τον Βασιλίσκο ως βασιλιά των φιδιών.

Οι μορφές του Βασιλίσκου

Στο βιβλίο Ο Harry Potter και η Κάμαρα με τα Μυστικά ο Βασιλίσκος παρουσιάζεται σαν ένα τεράστιο φίδι που μπορεί να φτάσει τα 50 πόδια μήκος, με σκούρο πράσινο φολιδωτό δέρμα και κίτρινα μάτια που πετρώνουν όποιον τα κοιτάξει. Οι φολίδες του δέρματος του Βασιλίσκου έχουν την ιδιότητα, όπως κι αυτές του δράκου, να αντικρούουν τα ξόρκια που εξαπολύονται εναντίον τους.

Ο Βασιλίσκος, όμως, έχει κι άλλες μορφές σύμφωνα με διάφορες πηγές. Μια από τις πιο συνηθισμένες μορφές θέλει τον Βασιλίσκο ως μια πελώρια σαύρα με παραπάνω από τέσσερα πόδια. Η μορφή που αναπαρίσταται στα βιβλία της J.K. Rowling είναι επίσης γνωστή. Η τελευταία μορφή που δίνει η παράδοση στο Βασιλίσκο είναι ιδιαίτερη καθώς αποτελεί συνδυασμό ερπετού και κόκορα και παρουσιάζεται έτσι στο ελληνικό και υπέροχο κόμικς «Μυθοναύτες». 

Η τελευταία μορφή του Βασιλίσκου τον κάνει να μοιάζει με το Κόκατρις, ένα άλλο είδος πλάσματος με ιδιότητες που μοιάζουν με αυτές του Βασιλίσκου. Πολλές φορές Βασιλίσκος και Κόκατρις λανθασμένα συγχέονται ενώ κάποιες άλλες πηγές αναφέρουν τον Βασιλίσκο ως εξέλιξη του Κόκατρις – σαν τα Pokemon ένα πράγμα. Άλλο ένα τέρας που συγχέεται με τον Βασιλίσκο είναι ο Κατώβλεπας, μυθικό πλάσμα του οποίου ένα μόνο βλέμμα επιφέρει το θάνατο. Τα τρία αυτά πλάσματα που λανθασμένα κάποιοι θεωρούν ότι είναι το ίδιο πλάσμα έχουν ένα κοινό στοιχείο: ένα μικρό λοφίο στο κεφάλι τους σαν στέμμα – εξού και ο “Βασιλίσκος”.

O πρώτος Βασιλίσκος, γέννηση, βιολογία και δεινόσαυροι

Ο πρώτος μάγος που δημιούργησε και τον πρώτο Βασιλίσκο λέγεται πως ήταν στην Αρχαία Ελλάδα ο σκοτεινός μάγος Έρπος ο Αφελής. Ο αρχαίος αυτός μάγος έβαλε ένα αυγό κότας να το κλωσήσει ένας φρύνος (οκ) και εγένετο ο πρώτος Βασιλίσκος.

Βέβαια οι απόψεις διίστανται και όπως συμβαίνει με τους περισσότερος μύθους τα πράγματα περιπλέκονται από ένα σημείο και ύστερα. Πολλοί μελετητές – μάγοι ή muggle, άγνωστο έως τώρα – υποστήριζαν ότι για να γεννηθεί ένας Βασιλίσκος έπρεπε να κλωσήσει κόκορας εφτά χρονών αυγό ερπετού ή φρύνου, χωρίς το τσόφλι (μόνο εκείνος ήξερε πώς θα γινόταν αυτό!).

Από την άλλη το Κόκατρις υποστηρίζεται ότι γεννιόταν με τον τρόπο που δημιούργησε τον πρώτο Βασιλίσκο ο Έρπος. Από αυτή τη σύγχυση μπερδεύονται και τα δυο πλάσματα στην τέχνη και αποκαλύπτεται μια μεγάλη επιστημονική αλήθεια. Μπορεί το Κόκατρις να συγχέεται με το Βασιλίσκο στον μύθο και τις ιστορίες, όμως τα προηγούμενα χρόνια οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι υπήρχαν δεινόσαυροι με φτερά που έχουν ως πιο κοντινό σημερινό απόγονο την κότα. Έτσι από ότι φαίνεται οι φυσιοδίφες του Μεσαίωνα ασχολούνταν με ένα συνονθύλευμα μύθου με επιστημονικές αποφύσεις, αποκαλύπτοντας άθελά τους την εξελικτική σχέση πτηνών και ερπετών.

Οι ιδιότητες του Βασιλίσκου

Πλασμένος μέσα από τη μαύρη μαγεία ο Βασιλίσκος διαθέτει εξαιρετικά δυνατές και θανατηφόρες ικανότητες. Ο Άγιος Αλβέρτος ο Μέγας, επίσκοπος της Κολωνίας (1200-1280) αναφέρει στο βιβλίο του «Δε ανιμάλιβυς» το θανατηφόρο βλέμμα του Βασιλίσκου και την ιδιότητα των σταχτών από το κάψιμο του πλάσματος να μετατρέπουν το ασήμι σε χρυσό, γεγονός που τον συνδέει και με την αλχημεία. Από την άλλη ο Άγγλος λόγιος Αλεξάντερ Ντεκάμ είχε ήδη αναφέρει από τον 12ο αιώνα ότι είναι η διαφθορά του αέρα που αποτελεί το κύριο όπλο του Βασιλίσκου. Η ανάσα του δηλητηρίαζε καθετί έμβιο γύρω από τη φωλιά του, τα ποτάμια μολύνονταν μόνιμα, τα πουλιά που πετούσαν γύρω του έπεφταν λιπόθυμα, ενώ από όπου περνούσε άφηνε άγονη έρημο, γεγονότα που δικαιολογούν την ιδιότητα του δηλητηρίου του να καταστρέφει μέχρι και Πεμπτουσιωτές. 

Στο Ο Χάρι Πότερ και η Κάμαρα με τα Μυστικά η ιδιότητα που μας παρουσιάζεται πιο έντονα είναι αυτή του θανατηφόρου βλέμματος του Βασιλίσκου και της πετροποίησης που προκαλούσε, όπως το βλέμμα της Μέδουσας.

Όταν ένα θύμα κοιτούσε τον Βασιλίσκο έμμεσα μέσω κάποιας αντανάκλασης ή άλλου αντικειμένου, τότε πετροποιούνταν με μόνη σωτηρία το αντίδοτο από Μανδραγόρα. Τέτοιες περιπτώσεις θυμάτων ήταν οι Hermione Granger, Justin Finch-Fletchley, Colin Creevey, η γάτα του Filch, κυρία Norris, ακόμη και το φάντασμα του Σχεδόν Ακέφαλου Νικ. Εν αντιθέσει με τους προαναφερθέντες, η άτυχη Myrtle Warren δηλαδή η Μυρτιά που Κλαίει αντίκρισε άμεσα τα κίτρινα μάτια του Βασιλίσκου βρίσκοντας ακαριαίο θάνατο.

Ο Βασιλίσκος του Salazar Slytherin

Ο Βασιλίσκος που προκάλεσε όλα τα παραπάνω ανήκε φυσικά στον Salazar Slytherin. Ο ερπετόφωνος ιδρυτής του Hogwarts που προωθούσε την ιδέα των γαλαζοαίματων μάγων, κατασκευαστής και της Κάμαρας των Μυστικών μεγάλωσε και ανέθρεψε τον Βασιλιά των Φιδιών – σαν κατοικίδιο θα λέγαμε.

Η Κάμαρα με τα Μυστικά κατασκευάστηκε με σκοπό να φιλοξενεί μόνο καθαρόαιμους μάγους αποτελώντας παράλληλα το σπίτι του Βασιλίσκου. Ο Salazar Slytherin, χρησιμοποιώντας την ικανότητά του ως ερπετόφωνος, έβαλε σε βαθύ ύπνο τον Βασιλίσκο του αποτρέποντάς τον από την γήρανση, με αποτέλεσμα να ζήσει τουλάχιστον χίλια χρόνια. Ο μόνος που μπορούσε να τον ξυπνήσει και να ανοίξει και την Κάμαρα με τα Μυστικά ήταν ένας πραγματικός του απόγονος.

Το 1943, λοιπόν, ο απόγονος του Tom Marvolo Riddle, ο μετέπειτα Άρχοντας Voldemort, ανοίγοντας την Κάμαρα ξύπνησε παράλληλα και τον Βασιλίσκο, γεγονός που επαναλήφθηκε έμμεσα μέσω ενός Πεμπτουσιωτή του το 1992. Στα τότε γεγονότα ο Βασιλίσκος βρήκε το θάνατο από τον Χάρι Πότερ με το λάβωμα του σπαθιού του Godric Gryffindor από ασήμι ξωτικών.

Οι Βασιλίσκοι και ο Κόσμος των Μάγων

Η εκτροφή Βασιλίσκων στον κόσμο των Μάγων απαγορεύτηκε την εποχή του Μεσαίωνα. To Υπουργείο Μαγείας είχε θεσπίσει νόμο επιθεώρησης κάθε ενεργού κοτετσιού στο μαγικό κόσμο. Το να παρατυπήσει, όμως, κάποιος ήταν εύκολο κρύβοντας το εκκολαπτόμενο αυγό κατά τον έλεγχο του υπουργείου. Η εκτροφή βέβαια μπορούσε να γίνει μόνο από ερπετόφωνους, μια σπάνια ικανότητα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν περιπτώσεις Βασιλίσκων σε διάστημα από το 16ο αιώνα μέχρι το 1943, όπως αναφέρει ο Νewt Scamander στο βιβλίου του Φανταστικά Ζώα και Που Βρίσκονται.

Οι εχθροί του Βασιλίσκου

Ο Βασιλίσκος διέθετε αρκετούς εχθρούς και σχεδόν όλοι μικρότεροι σε μέγεθος από εκείνον. Ο αιώνιος εχθρός του Βασιλίσκου είναι οι αράχνες και όπως αναφέρει o αρχηγός των Acromantoula Aragog αρνούνται ακόμη και να αναφέρουν το όνομά του. Η νυφίτσα και ο φοίνικας έχουν ανοσία στο βλέμμα του Βασιλίσκου αποτελώντας επίσης εχθρούς του. Οι νυφίτσες μάλιστα χρησιμοποιούν όπως αναφέρουν οι πηγές ένα φυτό που αντέχει το δηλητήριο του Βασιλίσκου όταν τραυματιστούν στη μάχη μαζί του, ενώ τα δάκρυα του φοίνικα αποτελούν επίσης αντίδοτο.


Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση ανάμεσα στη νυφίτσα και τον Βασιλίσκο καθώς η νυφίτσες ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις ενυδρίδες, αγαπημένο ζώο της J.K. Rowling και η μορφή του προστάτη της Hermione Granger. Η Hermione – όπως πάντα – προσπάθησε να βοηθήσει του φίλους της ενάντια στον εχθρό, στη δεδομένη περίπτωση τον Βασιλίσκο, όμως αυτός ο εχθρός είχε ιδιαίτερη σχέση μαζί της. Η J.K. Rowling για άλλη μια φορά μας εκπλήσσει με το βάθος και τις ρίζες της έμπνευσης των χαρακτήρων της εξυψώνοντας ξανά την ποιότητα του έργου της.

Κίτρινα, θανατηφόρα μάτια, δηλητηριώδης ανάσα, σουρσίματα και ερπετικά λόγια να ακούγονται μέσα από τους τοίχους, αν δεν έχετε σπαθί από ασήμι ξωτικών ή κάποιο φίλο φοίνικα τότε καλό θα ήταν να μην συναντήσετε Βασιλίσκο ούτε στους χειρότερους εφιάλτες σας. 

Τρίτη, 27 Νοεμβρίου 2018

He has her eyes...



He has her eyes, precisely her eyes

Οδηγός Μαγικών Σπουδών

"Wizardfest", το φετινό μας αφιέρωμα.
Με άλλα λόγια, το ιστολόγιο παντρεύει το μυστικισμό του Halloween με την πανηγυρικότητα των Χριστουγέννων, ταξιδεύοντας μας σε χιονισμένα κάστρα, παγωμένες πολιτείες και πλανήτες χριστουγεννιάτικων δέντρων.

Ντύνω το ιστολόγιο με λαμπυρίζουσες χιονονιφάδες στο μαγεμένο ουρανό της μεγάλης τραπεζαρίας του Hogwarts και φορώ τον επίσημο μου μανδύα. Στην ακαδημία μαγισσών θα περάσουμε φέτος λευκές χριστουγεννιάτικες νύχτες μπροστά στο τζάκι του εντευκτηρίου μας, θα παίξουμε χιονοπόλεμο δίπλα στην παγωμένη λίμνη του Hogwarts, θα περιπλανηθούμε στα σοκάκια του Hogsmeade, θα πιούμε βουτυρόμπυρα και ουίσκι της φωτιάς στα Τρία Σκουπόξυλα, θα λικνιστούμε στο χορό του χειμερινού ηλιοστασίου, θα μελετήσουμε ξόρκια και θα αναζητήσουμε φανταστικά πλάσματα.

Απόψε θα είμαι ο ξεναγός σας. Κρατάτε πάντοτε στο μυαλό σας την αφηγήτρια του αφιερώματος Halloween, με μία δόση ανεμελιάς στο φίλτρο των μαγικών της λέξεων. Μη χάσετε από τα μάτια σας το μυτερό μου καπέλο, καθώς θα περιπλανιόμαστε στις μυστικές αίθουσες και τις μετακινούμενες σκάλες του μαγεμένου μας κάστρου. Τα χείλη μου, κατακόκκινα σαν το θυρεό του Gryffindor, ψιθυρίζουν ασταμάτητα προστατευτικά ξόρκια. Ή μήπως είναι σκοτεινές κατάρες; Το θρόισμα ενός μαύρου μανδύα με πορφυρή επένδυση, αντηχεί σαν μελωδία στα αυτιά μας. Ή μήπως είναι το βάδισμα κάποιου φανταστικού πλάσματος μέσα στο απαγορευμένο δάσος; Οι αναρτήσεις μας θα είναι πολυπρισματικές και πολυποίκιλες, όπως η ίδια η φύση τούτου του μεικτού αφιερώματος. Το μειδίαμα της μυστηριώδους αφηγήτριας παραμένει πάντοτε γοητευτικά απειλητικό. Η γενναιότητα δε μπορεί να υπάρξει χωρίς φόβο, όπως το φως δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το σκοτάδι. Άλλωστε δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από τη βασανιστική αγωνία των άγρυπνων νυχτών παρέα με τις σκέψεις σου...

Ας διεισδύσουμε στη νύχτα και ας κατακτήσουμε τη φευγαλέα γητεύτρα, την περιπέτεια.

***
Το θέμα του φετινού μας αφιερώματος ανοίγει ξανά την ακαδημία μαγισσών και μεταμφιέζει το ιστολόγιο -και μαζί τη συντάκτρια του- σε μικρά μαγισσάκια, σκοτεινά και μυστηριώδη, έτοιμα για ένα ακόμη φεστιβάλ τρόμου στον μπλογκο-εορτασμό του Halloween. Στα ράφια των αναρτήσεων στοιβάζω αποθέματα βοτάνων και κρυστάλλων και με οδηγό το στοιχειωμένο μας αφιέρωμα δημιουργώ ένα μπλογκο-γκριμουάρ στο οποίο καταγράφω το ταξίδι του μεγαλύτερου αφιερώματος του παρόντος ιστολογίου.

Ελάτε, λοιπόν, να φορέσουμε τα μυτερά μας καπέλα και με τα ραβδιά μας ανά χείρας να ξαμοληθούμε σε μαγικές περιπέτειες.

Η ακαδημία μαγισσών άνοιξε και αυτό το Halloween. Ελπίζω να μην παραμελήσατε τα διαβάσματα σας στις διακοπές. Παρακαλούνται οι μαθητές να παραδώσουν τις εργασίες τους στην έδρα. 
Τι εννοείς το θέστραλ σου έφαγε την έκθεση;

Το κουδούνι χτυπά στην ακαδημία μαγισσών. Μαζευόμαστε όλοι στη μεγάλη τραπεζαρία, όπου η πρόεδρος της εξεταστικής επιτροπής των Κοινών Διπλωμάτων Μαγείας (ΚΔΜ), Γκριζέλντα Μαρτσμπανκς, θα μας παρουσιάσει τον οδηγό σπουδών του Χόγκουαρτς, και τα μαθήματα που καλούνται να παρακολουθήσουν όλοι οι πρωτοετείς.


Τα μαθήματα του Χόγκουαρτς χωρίζονται σε υποχρεωτικά μαθήματα, τα οποία διδάσκονται από τον πρώτο χρόνο, και υποχρεωτικά κατ' επιλογήν, εκ των οποίων καλούνται οι μαθητές να επιλέξουν τουλάχιστον δύο, τα οποία διδάσκονται από το τρίτο έτος και πάνω. Στο έκτο έτος, ανάλογα με τις επιδόσεις στα ΚΔΜ και τις επαγγελματικές επιδιώξεις του καθενός, οι μαθητές παρακολουθούν μόνο τα μαθήματα στα οποία θα εξεταστούν στις ΕΔΕΜ. Επιπλέον, κατά το πρώτο έτος όλοι οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθήσουν μαθήματα πτήσεων με σκουπόξυλο, ενώ κατά το 6ο και 7ο έτος, και σύμφωνα πάντοτε με τον αριθμό των συμμετεχόντων, δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να παρακολουθήσουν μαθήματα επιλογής για προχωρημένους, όπως για παράδειγμα Αλχημεία[1] και/ή Διακτινισμός.

Οι Μεταμορφώσεις, η Άμυνα Κατά των Σκοτεινών Τεχνών, τα Ξόρκια, τα Φίλτρα, η Αστρονομία, η Ιστορία της Μαγείας και η Βοτανολογία είναι τα επτά μαθήματα κορμού, τα οποία όλοι οι μαθητές παρακολουθούν τα πρώτα πέντε χρόνια. Στο τέλος της δεύτερης σχολικής τους χρονιάς οι μαθητές πρέπει να επιλέξουν τουλάχιστον δύο επιπλέον μαθήματα, τα οποία ξεκινούν να παρακολουθούν από το τρίτο έτος. Ελάχιστοι είναι οι μαθητές που γνωρίζουμε ότι κατάφεραν να πάρουν 12 ΚΔΜ, ένας εκ των οποίων ο Μπιλ Ουέσλι. Οι πέντε επιλογές είναι η Αριθμολογία, οι Αρχαίοι Ρούνοι, η Μαντική, η Φροντίδα Μαγικών Πλασμάτων και η Μαγκλολογία.[2]

Η βαθμολογία των καθημερινών εργασιών είναι κάτι κοινό για τους μάγους μαθητές όσο και για τους μαγκλ. Οι μαθητές του Χόγκουαρτς έχουν επίσης δύσκολες εξετάσεις όσο μεγαλώνουν. Τα ΚΔΜ (Κοινά Διπλώματα Μαγείας) είναι επιβεβλημένες εξετάσεις για τους πεμπτοετής που καθορίζουν τα μαθήματα τα οποία θα συνεχίσει ο σπουδαστής να μελετά τα υπόλοιπα χρόνια των σπουδών του στο Χόγκουαρτς. Οι ΕΔΕΜ (Εξουθενωτικά Δύσκολες Εξετάσεις της Μαγείας) είναι οι ανώτερες εξετάσεις που μπορεί να δώσουν οι μαθητές στον έβδομο χρόνο τους, εφόσον έχουν περάσει τα ΚΔΜ τους με υψηλή βαθμολογία. Αν κάποιος πάρει μέρος σε αυτές τις εξετάσεις δεν γίνεται να ξαναδώσει.[3]

Βαθμολόγηση Κοινών Διπλωμάτων Μαγείας

Ε - Εύγε (Ο μαθητής περνά και πάντοτε συνεχίζει για τις ΕΔΕΜ)

Υ - Υπεράνω Προσδοκιών (Ο μαθητής περνά και συνήθως συνεχίζει για τις ΕΔΕΜ)

Π - Προάγεται (Ο μαθητής περνά αλλά σπάνια συνεχίζει για τις ΕΔΕΜ)

Χ - Χάλια (Ο μαθητής ο μαθητής αποτυγχάνει αλλά μπορεί να επαναλάβει το μάθημα)

Α - Απαίσια (Ο μαθητής αποτυγχάνει μπορεί να μην δεχθεί επαίνους για το ΚΔΜ)

Φ - Φασκελοκουκούλωστα (Ο μαθητής αποτυγχάνει. Πάνω από ένα Φ μπορεί να σημάνει απόρριψη από τις ΕΔΕΜ)


Τα Μαθήματα στο Χόγκουαρτς

Αστρονομία

Η Αστρονομία αποτελεί κλάδο της Μαγείας που μελετά τα αστέρια και τις κινήσεις των πλανητών και η άσκηση μαγείας κατά την παράδοσή του δεν είναι απαραίτητη.

Τα παιδιά μαθαίνουν τα ονόματα και τις τοποθεσίες των αστεριών, των αστερισμών και των πλανητών. Μαθαίνουν επίσης για τις κινήσεις, την ατμόσφαιρα και το περιβάλλον των πλανητών και είναι σε θέση να φτιάχνουν μόνοι τους διαγράμματα αστερισμών. Η μελέτη του μαθήματος γίνεται τα μεσάνυχτα στον πύργο της Αστρονομίας, που είναι ο ψηλότερος του κάστρου, από όπου οι μαθητές μπορούν να παρατηρήσουν το νυχτερινό ουρανό με τα τηλεσκόπια τους.



Ξόρκια

Στα Ξόρκια, ένα από τα πιο βασικά μαθήματα της σχολής, οι μαθητές μελετούν τις συγκεκριμένες κινήσεις ραβδιών και την ακριβή προφορά των ξορκιών που θα τους χρειαστούν στην καθημερινή τους ζωή.

Κάποια από τα ξόρκια που μαθαίνουν είναι: το να κάνουν πράγματα να πετάνε, να ανάβουν φως στο ραβδί τους, να ανάβουν φωτιά, να ξεκλειδώνουν και να κλειδώνουν πόρτες, να επιδιορθώνουν σπασμένα πράγματα, να κάνουν ανανάδες να χορεύουν, να αφοπλίζουν, να παγώνουν, να σταματάνε την κίνηση, να επικαλούνται και να εξαφανίζουν αντικείμενα και να εμφανίζουν νερό. Από την προτελευταία χρονιά μαθαίνουν, επίσης, να κάνουν ξόρκια χωρίς την βοήθεια ραβδιών.



Άμυνα Κατά των Σκοτεινών Τεχνών

Σε αυτό το μάθημα τα παιδιά μαθαίνουν να προστατεύουν τον εαυτό τους από σκοτεινά πλάσματα και ξόρκια. Εκτός όμως από την άμυνα, μαθαίνουν και πως να επιτίθενται, έτσι ώστε να είναι σε θέση να μάχονται.

Κάποια πράγματα που μαθαίνουν είναι: πως να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν σκοτεινά πλάσματα, όπως οι λυκάνθρωποι, τα μπόγκαρτ, οι βρικόλακες, τα γκρίντιλοου, οι σαλαμάνδρες κλπ., αντιξόρκια, να καλούν τον Προστάτη, να θεραπεύουν δαγκωνιές από λυκάνθρωπο, να αφοπλίζουν, να αποχαυνώνουν, να παγιδεύουν το κεφάλι κάποιου μέσα σε κολοκύθα, να κομματιάζουν και να κρεμάνε τον αντίπαλο στον αέρα από τον αστράγαλό του.



Βοτανολογία

Στην Βοτανολογία οι μαθητές διδάσκονται πως να φροντίζουν παράξενα μαγικά και κανονικά φυτά και μύκητες και ποιες είναι οι διάφορες χρήσεις τους. Μαθαίνουν, επίσης, πως να αντιμετωπίζουν τα επικίνδυνα φυτά και παράσιτα.

Πολλά από τα φυτά με τα οποία ασχολείται από το μάθημα, παρέχουν συστατικά για φίλτρα και φάρμακα, ενώ άλλα έχουν μαγικές και θεραπευτικές ιδιότητες από μόνα τους.

Όσο περνάνε τα χρόνια τόσο πιο δύσκολα και επικίνδυνα γίνονται τα φυτά και απαιτείται η χρήση γαντιών από δέρμα δράκου.



Ιστορία της Μαγείας

Σύμφωνα με τους περισσότερους μαθητές του Χόγκουαρτς αυτό είναι το πιο βαρετό μάθημα της σχολής (αυτό οφείλεται κυρίως στον καθηγητή-φάντασμα Μπινς, με την ασθματική και ψιθυριστή του φωνή) και είναι ένα από τα μαθήματα που δεν γίνεται χρήση πρακτικής μαγείας.

Αποτελείται από διαλέξεις γύρω από την Ιστορία των Μάγων και του Μαγικού Κόσμου. Το μάθημα μοιάζει με το μάθημα της Ιστορίας του Μαγκλικού κόσμου, καθώς και εδώ δίνεται έμφαση στην αποστήθιση ημερομηνιών, ονομάτων και γεγονότων. Τα παιδιά μαθαίνουν για γεγονότα όπως οι πόλεμοι των Γιγάντων, οι επαναστάσεις των καλικάντζαρων, η απεργία των τερατόμορφων υδρορροών του 1911, ο κώδικας δεοντολογίας των λυκανθρώπων, για προσωπικότητες όπως ο Έμερικ ο Σατανικός, για τα κυνήγια μαγισσών και για το διεθνές συνέδριο των Μάγων του 1289.



Φίλτρα

Σε αυτό το μάθημα τα παιδιά μαθαίνουν τον σωστό τρόπο παρασκευής φίλτρων. Ακολουθούν ειδικές συνταγές και χρησιμοποιούν διάφορα μαγικά συστατικά μαζί με ζυγαριές, τσουκάλια και γυάλινα φιαλίδια για να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Το μάθημα είναι πολύ δύσκολο, αφού πρέπει να δίνεται τεράστια προσοχή όχι μόνο στις ποσότητες και την μεταχείριση των συστατικών, αλλά και στην χρονομέτρηση, τη ζύμωση και τις διάφορες τεχνικές ανακατέματος και εμφιάλωσης των φίλτρων.

Κατά τη διάρκεια της φοίτησης τους οι μαθητές μαθαίνουν για τις ιδιότητες των συστατικών και παρασκευάζουν μεταξύ άλλων: το φίλτρο του ζωντανού θανάτου, αντίδοτα σε δηλητήρια, ενδυναμωτικά ή υπνωτικά και κατευναστικά φίλτρα, φίλτρα που κάνουν κάποιον να πρηστεί ή να του σηκωθούν τα μαλλιά, φίλτρα που σμικρύνουν, φίλτρα που θεραπεύουν εξανθήματα και το φίλτρο που φέρνει τύχη.



Μεταμορφώσεις

Εδώ οι μαθητές διδάσκονται πως να αλλάζουν το σχήμα και την εμφάνιση ενός αντικειμένου. Όπως και με τα Ξόρκια, οι μεταμορφώσεις επιτυγχάνονται με ακριβείς κινήσεις των ραβδιών και την τέλεια προφορά των λέξεων που αντιστοιχούν στα εκάστοτε ξόρκια.

Οι Μεταμορφώσεις, όμως, θεωρούνται δυσκολότερες από τα Ξόρκια, μιας και απαιτούν ακόμη μεγαλύτερη αυτοσυγκέντρωση για να επιτευχθούν.

Με το πέρασμα των χρόνων οι μαθητές είναι ικανοί να μετατρέψουν σπίρτα σε βελόνες, ποντίκια σε ταμπακιέρες, σκαθάρια σε κουμπιά, κουνέλια σε παντόφλες, τσαγιέρες σε χελώνες, πουλιά σε κύπελλα, σκαντζόχοιρους σε μαξιλαράκια για βελόνες και στις τελευταίες τάξεις μαθαίνουν να αλλάζουν και τα δικά τους χαρακτηριστικά.



Πτήσεις

Αυτό το μάθημα διδάσκεται μόνο κατά το πρώτο έτος και οι μαθητές μαθαίνουν να πετάνε πάνω σε σκουπόξυλα.




Ποια πιστεύετε ότι θα ήταν τα αγαπημένα σας; 
Σε ποια δεν θα τα πηγαίνατε και τόσο καλά;

Πηγές:

Why books are always better than the movie

"Wizardfest", το φετινό μας αφιέρωμα.
Με άλλα λόγια, το ιστολόγιο παντρεύει το μυστικισμό του Halloween με την πανηγυρικότητα των Χριστουγέννων, ταξιδεύοντας μας σε χιονισμένα κάστρα, παγωμένες πολιτείες και πλανήτες χριστουγεννιάτικων δέντρων.

Ντύνω το ιστολόγιο με λαμπυρίζουσες χιονονιφάδες στο μαγεμένο ουρανό της μεγάλης τραπεζαρίας του Hogwarts και φορώ τον επίσημο μου μανδύα. Στην ακαδημία μαγισσών θα περάσουμε φέτος λευκές χριστουγεννιάτικες νύχτες μπροστά στο τζάκι του εντευκτηρίου μας, θα παίξουμε χιονοπόλεμο δίπλα στην παγωμένη λίμνη του Hogwarts, θα περιπλανηθούμε στα σοκάκια του Hogsmeade, θα πιούμε βουτυρόμπυρα και ουίσκι της φωτιάς στα Τρία Σκουπόξυλα, θα λικνιστούμε στο χορό του χειμερινού ηλιοστασίου, θα μελετήσουμε ξόρκια και θα αναζητήσουμε φανταστικά πλάσματα.

Απόψε θα είμαι ο ξεναγός σας. Κρατάτε πάντοτε στο μυαλό σας την αφηγήτρια του αφιερώματος Halloween, με μία δόση ανεμελιάς στο φίλτρο των μαγικών της λέξεων. Μη χάσετε από τα μάτια σας το μυτερό μου καπέλο, καθώς θα περιπλανιόμαστε στις μυστικές αίθουσες και τις μετακινούμενες σκάλες του μαγεμένου μας κάστρου. Τα χείλη μου, κατακόκκινα σαν το θυρεό του Gryffindor, ψιθυρίζουν ασταμάτητα προστατευτικά ξόρκια. Ή μήπως είναι σκοτεινές κατάρες; Το θρόισμα ενός μαύρου μανδύα με πορφυρή επένδυση, αντηχεί σαν μελωδία στα αυτιά μας. Ή μήπως είναι το βάδισμα κάποιου φανταστικού πλάσματος μέσα στο απαγορευμένο δάσος; Οι αναρτήσεις μας θα είναι πολυπρισματικές και πολυποίκιλες, όπως η ίδια η φύση τούτου του μεικτού αφιερώματος. Το μειδίαμα της μυστηριώδους αφηγήτριας παραμένει πάντοτε γοητευτικά απειλητικό. Η γενναιότητα δε μπορεί να υπάρξει χωρίς φόβο, όπως το φως δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το σκοτάδι. Άλλωστε δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από τη βασανιστική αγωνία των άγρυπνων νυχτών παρέα με τις σκέψεις σου...

Ας διεισδύσουμε στη νύχτα και ας κατακτήσουμε τη φευγαλέα γητεύτρα, την περιπέτεια.

***
Το θέμα του φετινού μας αφιερώματος ανοίγει ξανά την ακαδημία μαγισσών και μεταμφιέζει το ιστολόγιο -και μαζί τη συντάκτρια του- σε μικρά μαγισσάκια, σκοτεινά και μυστηριώδη, έτοιμα για ένα ακόμη φεστιβάλ τρόμου στον μπλογκο-εορτασμό του Halloween. Στα ράφια των αναρτήσεων στοιβάζω αποθέματα βοτάνων και κρυστάλλων και με οδηγό το στοιχειωμένο μας αφιέρωμα δημιουργώ ένα μπλογκο-γκριμουάρ στο οποίο καταγράφω το ταξίδι του μεγαλύτερου αφιερώματος του παρόντος ιστολογίου.

Ελάτε, λοιπόν, να φορέσουμε τα μυτερά μας καπέλα και με τα ραβδιά μας ανά χείρας να ξαμοληθούμε σε μαγικές περιπέτειες.

Η ακαδημία μαγισσών άνοιξε και αυτό το Halloween. Ελπίζω να μην παραμελήσατε τα διαβάσματα σας στις διακοπές. Παρακαλούνται οι μαθητές να παραδώσουν τις εργασίες τους στην έδρα. 
Τι εννοείς το θέστραλ σου έφαγε την έκθεση;

Το κουδούνι χτυπά στην ακαδημία μαγισσών. Δεύτερη ώρα: Κινηματογραφικά Ξόρκια. Μελετάμε τις οκτώ κινηματογραφικές μεταφορές των βιβλιών Χάρι Πότερ, και πώς μέσα από αυτές οι εκάστοτε σεναριογράφοι και σκηνοθέτες επενέβησαν στην ευφυή πλοκή της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ.

Στο σημερινό μας μάθημα επικεντρωνόμαστε στην πρώτη ταινία -και ίσως πιστότερη μεταφορά από όλες. Την ταινία με τον σωστό Ντάμπλντορ (RIP Richard Harris), που απεύθυνε τις ερωτήσεις του στον Χάρι ήρεμα (we are never getting over this, are we?). Μολαταύτα, καμία κινηματογραφική διασκευή δεν είναι τέλεια. Ξεκινώντας από τα μάτια του ίδιου του Χάρι (αν και, για να είμαστε δίκαιοι προσπάθησαν σε αυτό το σημείο να μείνουν πιστοί στο βιβλίο, οι φακοί επαφής και τα μάτια του μικρού Ντάνιελ δε βοήθησαν), ως το τραγούδι του Καπέλου της Επιλογής και τον...δηλητηριώδη γρίφο του Σέβερους Σνέιπ, ακολουθούν 25+1 ανακρίβειες που η πρώτη ταινία δεν κατάφερε εν τέλει να αποφύγει.


Χάρι Πότερ: οι ανακρίβειες της πρώτης ταινίας


Η ευχή και η κατάρα του να είσαι άρρωστος με χαριποτερίτιδα είναι ότι δε μπορείς ν’ απολαύσεις τις ταινίες, καθώς σ’ ενοχλούν οι διαφορές και οι ανακρίβειες, σε σχέση με τα βιβλία. Βέβαια οι δύο πρώτες ταινίες ήταν αρκετά πιστές στα βιβλία σε σχέση με τις επόμενες. Σε ό,τι αφορά τις διαφορές και τις ανακρίβειες της πρώτης ταινίας «Ο Χάρι Πότερ και η Φιλοσοφική Λίθος», η λίστα είναι αρκετά μεγάλη. Συγκεκριμένα:
  1. Ο Χάρι στα βιβλία έχει πράσινα μάτια και η Πετούνια με τον Ντάντλι ξανθά μαλλιά, ενώ στις ταινίες ο πρώτος έχει γαλάζια μάτια και οι δεύτεροι σκούρα μαλλιά.
  2. Μαζί με τους Ντάρσλι και τον Χάρι είχε πάει και ο κολλητός του Ντάντλι, ο Πιρς, στο ζωολογικό κήπο.
  3. Μετά το πρώτο γράμμα από το Χόγκουαρτς οι Ντάρσλι μετέφεραν τον Χάρι από την αποθήκη σε κανονικό δωμάτιο και αργότερα, για να αποφύγουν τα γράμματα πήγαν σ’ ένα ξενοδοχείο στο Κόκγουορθ, πριν πάνε στην καλύβα πάνω στο βράχο.
  4. Ο Χάγκριντ διηγήθηκε στον Χάρι την ιστορία για τη δολοφονία των γονιών του στην καλύβα και όχι αργότερα στο Ραγισμένο Τσουκάλι.
  5. Ο Χάρι συνάντησε για πρώτη φορά τον Ντράκο Μαλφόι στη Διαγώνιο Αλέα, όταν αγόραζε μανδύες και όχι στο Χόγκουαρτς.
  6. Μετά τα ψώνια ο Χάρι γύρισε στο σπίτι των θείων του, καθώς ήταν Αύγουστος και στο σταθμό Κινγκς Κρος τον πήγε ο Βέρνον.
  7. Η Ερμιόνη ποτέ δεν έφτιαξε τα γυαλιά του Χάρι με μαγεία.
  8. Ο Χάρι γνώρισε τον Νέβιλ στο τρένο και όχι στο Χόγκουαρτς.
  9. Το Καπέλο της Επιλογής τραγούδησε πρώτα ένα τραγούδι και μετά μοίρασε τους πρωτοετείς στους κοιτώνες τους. Έπειτα, στο δείπνο, όλοι μαζί τραγούδησαν τον ύμνο του Χόγκουαρτς.
  10. Ξέχασαν εντελώς τον Πιβς, το θορυβοποιό πνεύμα και το μάθημα Ιστορία της Μαγείας, που το δίδασκε ο καθηγητής Μπινς, ο οποίος ήταν κι αυτός φάντασμα.
  11. H ΜακΓκόναγκαλ πήρε τον Γουντ (αρχηγό της ομάδας Κουίντιτς), για να του συστήσει τον Χάρι, από το μάθημα του Φλίτγουικ και όχι του Κουίρελ.
  12. Όταν ο Χάρι, ο Ρον και η Ερμιόνη ανακάλυψαν τον Λουλούκο ήταν μαζί τους και ο Νέβιλ.
  13. Ο Χάρι δεν άνοιξε στην τραπεζαρία το πακέτο με το Σύννεφο 2000, για να μη ζηλέψουν οι άλλοι πρωτοετείς, αφού δεν τους επιτρεπόταν να έχουν το δικό τους σκουπόξυλο.
  14. Η ομάδα Κουίντιτς του Σλίθεριν υποτίθεται πως δεν είχε κορίτσια, αλλά στην ταινία ο φύλακας είναι κορίτσι.
  15. Στον καθρέφτη του Έριζεντ ο Χάρι έβλεπε όλους του τους προγόνους και όχι μόνο τους γονείς του.
  16. Ο Χάρι είδε κρυφά τον Σνέιπ και τον Κουίρελ να μιλάνε στο Σκοτεινό Δάσος και όχι σ’ ένα διάδρομο.
  17. Ο Χάρι βρήκε ποιος είναι ο Νίκολας Φλαμέλ από τους σοκολατένιους βατράχους και όχι η Ερμιόνη.
  18. Ο Χάρι και η Ερμιόνη έστειλαν κρυφά τον Νόρμπετ στον Τσάρλι – τον μεγαλύτερο αδερφό του Ρον – και όχι ο Ντάμπλντορ.
  19. Στην τιμωρία στο Σκοτεινό Δάσος δεν ήταν ο Ρον μαζί με τον Χάρι, την Ερμιόνη και τον Μαλφόι, αλλά ο Νέβιλ.
  20. Στο Σκοτεινό Δάσος συνάντησαν συνολικά τρεις και όχι έναν κένταυρο.
  21. Ο Χάρι έπαιζε μουσική με μια ξύλινη φλογέρα, για να συνεχίσει να κοιμάται ο Λουλούκος.
  22. Η Ερμιόνη χρησιμοποίησε φωτιά και όχι φως, για να σώσει και τον Χάρι και τον Ρον από την Παγίδα του Σατανά.
  23. Και τα τρία παιδιά πέταξαν πάνω σε σκουπόξυλα, για να πιάσουν το φτερωτό κλειδί και όχι μόνο ο Χάρι.
  24. Όταν ο Χάρι έκανε ματ στη δοκιμασία με το σκάκι, ο αντίπαλος βασιλιάς πέταξε το στέμμα του και όχι το σπαθί του.
  25. Στην ταινία έκοψαν τελείως την δοκιμασία με τα φίλτρα, όπου ο Χάρι και η Ερμιόνη έπρεπε να βρουν δύο φίλτρα για να προχωρήσουν μπροστά ή να πάνε πίσω.
  26. Ο Κουίρελ έδεσε τον Χάρι με σχοινιά.